Profilaktyka
Doksycyklina Lariam Malarone Leki w Afryce nieskuteczne
Nie ma jednego, złotego środka, który zapewni stuprocentowe zabezpieczenie przed malarią. Najważniejsze jest zapobieganie ukłuciom komarów - moskitiera, repelent i koszula z długim rękawem to główna linia frontu walki z malarią. Uzupełnieniem jest regularne stosowanie chemoprofilaktyki - jej działanie polega na uniemożliwieniu rozwoju pierwotniaka, który mimo wszystko przeniknął do naszego organizmu.
Poniżej opisałem trzy profilaktyczne środki medyczne, które w Afryce są skuteczne. Na końcu skrótowo ująłem również i te leki, które w Afryce są już nieskuteczne, a które są popularne wśród turystów podróżujących w inne strony świata.
Decydując się na którykolwiek z nich należy pamiętać o:
- Nie zaleca się zmiany rozpoczętej profilaktyki na inną z innego powodu, niż wystąpienie poważnych skutków ubocznych.
- Nie ma i prawdopodobnie w najbliższym czasie nie będzie badań dotyczących długotrwałej profilaktyki antymalarycznej. Podane poniżej informacje bazują na braku ewidencji negatywnych skutków przyjmowania danego leku przez określony czas.
- Nie zaleca się szukania oszczędności w kupowaniu leków na miejscu, w Afryce. Badania wykazały, że leki takie są często podrabiane i zawierają mniej substancji czynnych niż oryginały a czasem nie zawierają ich wcale.
- Podane poniżej sposoby dawkowania dotyczą osób powyżej 14 roku życia oraz masie ciała większej niż 50 kg. Kobiety w ciąży, karmiące matki oraz osoby uczulone na jakikolwiek ze składników winny wybrać profilaktykę po konsultacji lekarskiej.
Doksycyklina
Substancja czynna
DoxycyclineNazwy handlowe
Cyclidox, Doryx, Doxycyclinum, Doxyratio, LAA, Vibramycin, Vivocycline i inne.Opis
Antybiotyk z grupy tetracyklin, doskonale absorbowany przez organizm. Stosowany również do leczenia zapalenia płuc, gardła, migdałków, syfilisu, pryszczycy jak również tyfusu, dżumy i cholery.Skutki uboczne
Występują rzadko. Nudności, wymioty, zapalenie jamy ustnej, nadwrażliwość na światło (zbyt szybka i silna opalenizna). Ponieważ giną nie tylko zarodźce malarii, ale i inne wrażliwe na ten lek bakterie, mogą wystąpić infekcje innych mikroorganizmów, np. grzybicze. Doustne środki antykoncepcyjne podczas kuracji są mniej skuteczne.Przeciwwskazania
Nadwrażliwość na tetracykliny, niewydolność wątroby.Koszt
W Polsce najtańszy wydaje się być Doxycyclinum z Polfy Tarchomin. Jedno opakowanie zawiera 10 kapsułek á 100 mg i kosztuje około 9 zł (na receptę). Na 30-dniowy wyjazd w sumie wydamy 54 zł. Dostępny od ręki w każdej aptece.Dawkowanie
- Dawka: 1 tabletka (100 mg doxycycline)
- Częstotliwość: codziennie (o tej samej porze)
- Początek: 1 dzień przed wyjazdem
- Koniec: 4 tygodnie po powrocie
- Maksymalny czas: 2 lata, jeśli nie występują efekty uboczne
- Uwagi: przyjmować z dużą ilością płynów (ale nie mleka) bądź w trakcie posiłku (najlepiej na pełny żołądek). Nie zaleca się przyjmowania razem z wapnem, magnezem bądź żelazem oraz krócej niż godzinę przed snem. Doksycyklina występuje w dwóch formach: hyclate i monohydrate - lepiej tolerowana przez organizm jest monohydrate
Lariam
Substancja czynna
MefloquineNazwy handlowe
Confal, Eloquine, Lariam, Malarium, Mefliam, Mefloc, Meflotas, Mefque, Mephaquin, MQF.Opis
Środek owiany złą sławą ze względu na szeroką gamę potencjalnych skutków ubocznych.Skutki uboczne
Występują najczęściej w pierwszych 3 tygodniach profilaktyki (raz na 10.000 przypadków są to skutki bardzo poważne), po czym stopniowo zanikają. Najczęściej spotykane to: zawroty głowy, nudności, wymioty, biegunka, bóle brzucha. Rzadziej: nagłe zmiany nastroju, podniecenie, depresja, poczucie prześladowania, strach, płacz, agresja, skleroza, zdziwienie, panika, halucynacje, zaburzenia widzenia, snu (w tym koszmary), drżenie rąk, palpitacje serca, wysypka, wypadanie włosów, skurcze, utrata apetytu, gorączka. Reakcje neuropsychiatryczne występują częściej u osób cierpiących wcześniej na podobne zaburzenia.Przeciwwskazania
Uczulenie na mefloquine, historia choroby neuropsychiatrycznej lub depresji, kuracja halofantryną, konieczność wykonywania czynności wymagających dobrej koordynacji ruchów, leczenie mefloquiną w przeciągu ostatnich 4 tygodni. Nie zaleca się rozpoczynania profilaktyki zaraz po przyjęciu szczepionki na tyfus lub podobne choroby (szczepienie będzie nieskuteczne).Koszt
Jedno opakowanie Lariamu zawiera 8 tabletek po 250 mg i kosztuje około 120 zł (na receptę i zlecenie importu). Na 30-dniowy wyjazd wydamy 165 zł. Lariam nie jest dostępny w każdej aptece (wyjątkiem jest np. apteka na Dworcu Centralnym w Warszawie) a import trwa około dwóch tygodni. W przypadku trudności z kupnem leku w Polsce, można go dostać w aptekach czeskich, niemieckich lub na większych lotniskach europejskich.Dawkowanie
- Dawka: 1 tabletka (250 mg mefloquine)
- Częstotliwość: raz na tydzień (zawsze tego samego dnia)
- Początek: 2 tygodnie przed wyjazdem
- Koniec: 4 tygodnie po powrocie
- Maksymalny czas: 3 lata, jeśli nie występują efekty uboczne
- Uwagi: Kurację można rozpocząć 3 tygodnie przed wyjazdem, by sprawdzić, czy nie występują efekty niepożądane i ewentualnie zmienić profilaktykę na inną. Każdą dozę należy poprzedzić dużą ilością wody. Zaleca się dawkowanie po posiłku, najlepiej nie przed snem.
Malarone
Substancja czynna
Atovaquone + proguanilNazwy handlowe
MalaroneOpis
Najnowszy środek profilaktyczny na rynku. Jego działanie polega na zapobieganiu replikacji kwasu nukleinowego pierwotniaka.Skutki uboczne
Występują u 5 na 100 pacjentów. Bóle brzucha, nudności wymioty, biegunka, bóle głowy, anoreksja, kaszel.Przeciwwskazania
Nadwrażliwość na atovaquone lub proguanil, niewydolność nerek lub wątroby.Koszt
Opakowanie Malarone zawiera 12 tabletek (250 mg atovaquone + 100 mg proguanil) i kosztuje w Polsce 360 zł (na receptę). Na 30-dniowy wyjazd wydamy w sumie 1.140 zł.Dawkowanie
- Dawka: 1 tabletka (250 mg atovaquone + 100 mg proguanil)
- Częstotliwość: codziennie (o tej samej porze)
- Początek: 1 dzień przed wyjazdem
- Koniec: 7 dni po powrocie
- Maksymalny czas: bez ograniczeń
- Uwagi: przyjmować w trakcie jedzenia.
Leki w Afryce nieskuteczne
Poniższe leki stosowane do profilaktyki malarii w Afryce nie są skuteczne. Opisy otwierają nazwy substancji czynnych, nazwy handlowe podaję w nawiasach.
- Amodiaquine (Basoquin, Camoquin, Flavoquin, Fluroquine, Miaquin)
- Chloroquine (Aralen, Arechin, Bitaquin, Lariago, Malaquin, Nivaquine, Plaquenil, Resochin, Roquine)
- Chloroquine+proguanil (Avalen, Savarine)
- Primaquine (Malirid, PMQ-INGA, Primaline)
- Proguanil (Laveran, Paludrine)
- Sulfa-pyrimethamine (Daraprim, Fansidar, Metakelfin)